Οι εξορμήσεις μας. Εξερευνώντας ένα μαγικό ποτάμι στ' Άγραφα. Άσπρος. 20 Απριλίου 2008.

Ο Άσπρος, είναι ένα από τα λίγα γνωστά πλεύσιμα ποτάμια που δεν είχαμε επισκεφθεί ως τώρα. Η χαρακτηριστική φωτογραφία του κόκκινου οβάλ φαραγγιού, στον δεύτερο οδηγό ποταμών του Bettinger, μας είχε στοιχειώσει από την πρώτη στιγμή που την είδαμε στο βιβλίο, πέρυσι. Από τότε, ο όμορφος Άσπρος των Αγράφων, είχε μπει στο στόχαστρο κάποιων από μας, γνωρίζοντας βέβαια από τις περιγραφές και τις προσωπικές συμβουλές του Franz, πως είναι ένα ιδιαίτερο ποτάμι, που θα πρέπει να το «κρατήσουμε» για μια μικρή και καλά δεμένη ομάδα, την elite του TEAMadara!

Την elite έτσι; Χμμμ… Και ποιοι θα μπορούσαν να είναι αυτοί; Κάποιοι απ' την παλιά elite είναι πλέον παροπλισμένοι. Άλλοι δηλώνουν εκτός δράσης, λόγω τραυματισμών. Εμπειρία από τέταρτο βαθμό βέβαια έχουν κι άλλοι, αλλά εδώ ο Bettinger μιλά για πέμπτο, αν και είναι γνωστή – και σωστή ως συγγραφέας οδηγού ποταμών – η τάση του να υπερβαθμολογεί κάποια περάσματα. Μιλάει όμως επίσης για στενά και απότομα φαράγγια, πράγμα που σημαίνει πως θα πρέπει να κινηθούμε ανά ζευγάρια. Σημαίνει πως όλοι θα πρέπει να μπορούν να οδηγήσουν αν χρειαστεί, συνεχόμενο τρίτο βαθμό σε άγνωστο πεδίο και να πιάσουν εκείνο το μικρό έντυ πριν την επόμενη τυφλή στροφή, γιατί φαράγγι με κάθετα τοιχώματα σημαίνει περιορισμένη ως αδύνατη πρόσβαση σε όχθη για scouting και σχεδόν αδύνατο portage. Σημαίνει τέλος πως όλοι θα πρέπει να μπορούν να κάνουν περάσματα τετάρτου βαθμού με ασφάλεια και να έχουν σίγουρο το ρολ. Σημαίνει τέλος ψυχολογία δύσκολου ποταμού.

Η κακή από νερά φετινή χρονιά, δεν μας άφησε να προπονηθούμε όπως θα θέλαμε. Μπορεί η πίστα να μας κράτησε δυνατούς και σε «επαφή» με το σκάφος μας, αλλά αυτό που χρειαζόμασταν για να «χτυπήσουμε» στα ίσια τους στόχους για νέα δύσκολα ποτάμια, ήταν η ίδια η επαφή με δύσκολα ποτάμια. Ο Ερύμανθος και ο Σελινούντας, δυο ποτάμια τετάρτου βαθμού που επισκεφτήκαμε τελευταία, ήταν το test drive, που καθόρισε το ποιοί είναι καθόλα έτοιμοι να συμμετέχουν στην πρώτη αναγνωριστική κατάβαση του Άσπρου, η οποία λόγω γρήγορης πτώσης των νερών έπρεπε αν ήταν να γίνει, να γίνει άμεσα. Αποφασίσαμε για την Κυριακή 20 Απριλίου, με την ευέλικτη ομάδα να «κουμπώνει» την Πέμπτη, με τους Καγιάκερ, Μπουρλέκα και Μαυρή και Παναγόπουλο.

Κάποιος κακός θα ρώταγε: «Πήρε μεταγραφή ο Παναγόπουλος στο TEAMadara και δεν το μάθαμε;» Όχι παιδιά, ο Σπύρος παραμένει βαμμένος Μετάβαση Team, στριμωγμένος σ' εκείνο το πουλμανάκι με τα τερματισμένα αμορτισέρ. Δανεικό τον πήραμε τις δυο τελευταίες σαιζόν και παίζει πια πρώτη πεντάδα, με δημοσιευμένες φωτογραφίες του σε κάθε σοβαρή - ή μη - κατάβαση. Και αν πει κανείς πως ξέπεσε για λίγο ψωροδημοσιότητα, κάνει πολύ μεγάλο λάθος. Ο Σπύρος έχει έρθει με ιερό σκοπό: την επαναφορά των αιρετικών του TEAMadara στο σωστό δρόμο του «Θεού», αποσκοπώντας στο να σταματήσουν πρωτοσέλιδα του στυλ «Κινδύνεψαν να πνιγούν στον Κρικελοπόταμο. Κινητοποιήθηκε η ομάδα διάσωσης» ή «Υποχώρησαν και κόντεψαν να τους φάνε τα σκυλιά στο Μουργκάνι», ή ιστορίες του στυλ «Πάλι νύχτα βγήκε το TEAMadara απ' το ποτάμι. Κάνανε τα τελευταία δυο χιλιόμετρα τρίτου βαθμού στον Ερύμανθο, με φακούς κεφαλής… όσοι είχανε»

Με τη συμβολή του Σπύρου και παρά τη δική μου σθεναρή αντίδραση, ξεκινήσαμε να μπαίνουμε στο ποτάμι μια ώρα αρχύτερα (ο Σπύρος βέβαια θα ήθελε να μπούμε τρεις ώρες αρχύτερα…) αλλά και να είμαστε ακόμα καλύτερα εξοπλισμένοι (Υλικά επισκευών πέραν του κλασσικού duct tape, όπως το σετάκι ασφαλτόπανο – ζιπαίλαιο, ήταν συμβολή του Παναγόπουλου στον πλέον στάνταρ ομαδικό εξοπλισμό, διαγκωνίζοντας την πρόταση Καγιάκερ για πιστόλι με δίκαρφα!) Βέβαια η συχνή επαφή με αιρετικά στοιχεία έχει τις επιπτώσεις της ακόμα και στους δυνατότερους χαρακτήρες. Θα πιστεύατε ποτέ πως ο Σπύρος άφησε να λήξουν κάποια από τα φάρμακα που είχε στο φαρμακείο ποταμού; - όχι δεν μιλάμε για το Ζιάκα, αυτός το κάνει συνεχώς και επίτηδες… έτσι κι αλλιώς στις τελευταίες περιπτώσεις τραυματισμών που του απευθυνθήκαμε, έκρινε πως δεν ήταν απαραίτητη η χορήγηση πρώτων βοηθειών: «Δεν μπαίνει τίποτα! Ρίξ' του λίγο νερό και θα 'σαι μια χαρά». Θα πιστεύατε μήπως, πως θα έμπαινε ποτέ ο Σπύρος σε άγνωστο ποτάμι πέμπτου βαθμού, χωρίς από πριν να έχει κινητοποιήσει δημάρχους και δασοφύλακες να ελέγξουν τη στάθμη, ή να έχει ανακρίνει όποιον ντόπιο πιθανολογείται να έχει περπατήσει έστω και μέρος του άγνωστου φαραγγιού. Τώρα μαζί μας απλά αρκείται στο να ρωτάει τους ταβερνιάρηδες, αν έχει νερό το ποτάμι και… αν έχει αναμμένα κάρβουνα!

Αυτές ήταν και οι πρώτες ερωτήσεις του, με το που φτάσαμε στην Καστανιά - το γραφικό χωριό στο νοτιοανατολικό όριο της λίμνης Πλαστήρα - στον πανδοχέα τον Κυρ Αντώνη και τον ταβερνιάρη τον Κυρ Λάμπρο. Οι απαντήσεις σχετικά με το νερό ήταν αντιφατικές, αλλά για τα κάρβουνα, αντί για απάντηση μας απάντησαν μ' ένα ψιλοκοροϊδευτικό γελάκι: "Εδώ δεν σβήνουν τα κάρβουνα..." είπαν και μας έδειξαν το κοντοσούβλι που σιγοψηνόταν...

Προχωρήσαμε στο παρασύνθημα λοιπόν, με ευωδιαστό τσιπουράκι και σαλατούλες με ντόπιο τυρί, ενώ έφτασε και μια καράφα κρασί για το καλωσόρισες από τον Κυρ Αντώνη. Σε λίγο στο τραπέζι προσγειώθηκαν κάτι λουκανικούμπες ιδιοκατασκευή και μια μεγάλη πιατέλα κοντοσούβλι. Ο Μπαρμπα Λάμπρος μάλλον μας φοβήθηκε γιατί φώναξε και την εγγονή του να βοηθήσει στο σερβίρισμα, οπότε οι παραγγελίες αυξήθηκαν κατακόρυφα. Κάποιος γύρισε και για ένα χωνευτικό, αφού όλοι οι υπόλοιποι μεταφερθήκαμε στα κρεββάτια μας, στο πανδοχείο απέναντι.

Το πρωί ήταν ζεστό και φωτεινό, παρά τη μεταφερόμενη σκόνη. Ο ξενώνας είχε όλα τα απαραίτητα παξιμαδοβούτηρα για πρωϊνό και αφού φτιάξαμε και τα καφεδάκια μας και ακούσαμε και λίγο από την λειτουργία της Κυριακής, από τα μεγάφωνα της εκκλησίας του χωριού, που ήταν λίγο πιο κάτω, ξεκινήσαμε για τ' Άγραφα.

Αφήνοντας την λίμνη πήραμε το δρόμο νότια, προς τ' άγρια μα περήφανα βουνά των Θεσσαλικών Αγράφων. Αμέτρητες οι ιστορίες για τα ανυπότακτα αυτά μέρη του Ελληνισμού, καλά κρυμμένα στα φαράγγια που πάμε τώρα εμείς να εξερευνήσουμε. Τώρα θα μου πείτε, που πάτε ρε παλληκάρια με το φτιαγμένο το Punto στα χώματα; Τι να κάνουμε βρε παιδιά. Τι Πάντα τι Πούντο - Σχάρα να παίρνει τα καγιάκ να έχει κι οτι να ΄ναι...!

Καλά κρυμμένος στην καρδιά των Αγράφων, ο Άσπρος πέφτει ψηλά στον Ταυρωπό, λίγο μετά το φράγμα που σχηματίζει τη λίμνη Πλαστήρα. Αποστραγγίζει τις βόρειες πλαγιές της Σβώνης (2039μ) και του Παπαδημήτρη (1930μ) και τις νότιες των Πέντε Πύργων (2003μ), χαράζοντας στο βράχο ένα απότομο και βαθύ φαράγγι που εκτός από κάποιους θαρραλέους ντόπιους που συνηθίζουν να το περπατούν τα καλοκαίρια, είναι άγνωστο στον πολύ κόσμο. Η πρώτη δυνατή είσοδος είναι η γέφυρα για το χωριό Πετράλωνα - ή Σάϊκα, όπως τη λεν οι ντόπιοι, εξ ου και Σαϊκιώτης, το άλλο όνομα με το οποίο είναι γνωστός ο Άσπρος. Η Σάϊκα είναι όμορφο και ήσυχο χωριό, κρυμμένο μέσα σε πυκνοδασωμένη πλαγιά. Ακόμα πιο καλά κρυμμένο είναι το Μοναστήρι της Σάϊκας. «Κτίσμα του 16ου αιώνα που χρησιμοποιήθηκε από τον Γεώργιο Καραϊσκάκη στην επανάσταση του 1821. Γιορτάζει του Αγίου Πνεύματος οπότε γίνεται διήμερο ολονύκτιο πανηγύρι με τραγούδια των Αγράφων»

Δεν είναι άσχημη ιδέα να χτυπήσεις κι ένα canyoning στον Άσπρο, για να συνέλθεις μετά το πανηγύρι. Έτσι κι αλλιώς 7 εβδομάδες μετά το Πάσχα που πέφτει του Αγίου Πνεύματος, θα 'χουν πέσει τα πολλά νερά – αν και ο φίλος ο Γιάννης απ' τα Πετράλωνα, που ήρθε να μας προϋπαντήσει στην είσοδο του ποταμού, μας είπε πως το ποτάμι κρατά νερά όλο το χρόνο! «Αν θέλατε νερά έπρεπε να είχατε έρθει την περασμένη βδομάδα που 'χε το διπλό νερό…»

Το νερό στην είσοδο φαινόταν ελάχιστο. Με δυσκολία το καγιάκ θα μπορούσε να ελιχθεί στη βραχώδη κοίτη που είχε και εμφανώς μεγάλη κλίση. Εδώ μετράνε και οι εξειδικευμένες προπονήσεις «τακτικής» σε λίγο νερό, που κάναμε στον Μόρνο τον περασμένο μήνα… Τα νερά - από κάποιες χειμερινές κατεβασιές εκτιμώ - είχαν διαβρώσει την τσιμεντένια κοιτόστρωση, κάτω απ' τη γέφυρα της εισόδου, οπότε το να βάλεις ένα σημάδι για υδροδείκτη είναι κάπως αβέβαιο.

Με την κλασσική μέθοδο του ξύλου και της χρονομέτρησης υπολογίσαμε τα νερά οριακά στα 2 κυβικά μέτρα το δευτερόλεπτο. Κατά τον Bettinger, η βέλτιστη στάθμη είναι 2 έως 4 κμδ, οπότε επειδή η κατάβαση είναι και αναγνωριστική, θεωρούμε πως είναι εκ του ασφαλούς καλή στάθμη για να μπούμε. Δυο χιλιόμετρα μετά, πέφτει στον Άσπρο κι ένα ακόμη ρέμα απ' τα δεξιά, που θα βελτιώσει ελπίζουμε τα πράγματα. Αλλάζουμε στα γρήγορα και μπαίνουμε στα σκάφη μας. Η Μίνα θα μας περιμένει με τ' αυτοκίνητο στην έξοδο, τέσσερα ποταμίσια και εννέα οδικά χιλιόμετρα μετά (τα ευκολότερα logistics μαζί με αυτά του Άνω Μόρνου), στη σιδερένια γέφυρα προς το χωριό Καροπλέσι. Το ραντεβού ορίστηκε για τις 3 το μεσημέρι – τέσσερεις ώρες μετά δηλαδή. Τέσσερεις ώρες – τέσσερα χιλιόμετρα – τέσσερεις καγιάκερς. Μου αρέσει αυτός ο συντονισμός! Αν μπαίναμε και στις 12 που έλεγα εγώ, θα βγαίναμε στις τέσσερεις. Ας ελπίσουμε πως θα μας βγουν τεσσάρια τα περάσματα και θα γίνει πάλι το καρέ του τέσσερα…!

Το πρώτο κομμάτι του ποταμού κινείται σε δασώδες φαράγγι, πλάτους 5 έως 10μ. Σε λίγο βγαίνουμε για πρώτη φορά – θα μας γινόταν συνήθεια από εκεί και πέρα – για να ελέγξουμε την πρώτη πτώση και μαζί την πρώτη τυφλή στροφή στα δεξιά. Η έλλειψη νερού δυσκολεύει σε αυτό το σημείο, μην αφήνοντας μας να κάνουμε καλές κουπιές και ν' αποκτήσουμε ταχύτητα. Μια ενδιάμεση πτώση ενός μέτρου, αριστερά, στα μισά του περάσματος, δεν μπορεί να γίνει λόγω στάθμης και έτσι αναγκαζόμαστε να πάρουμε την ρηχή σκάλα από τα δεξιά. Τόσο η πρόσβαση όσο και η ζώνη προσγείωσης στη δεύτερη πτώση είναι στενή, αλλά καταφέρνουμε όλοι να την περάσουμε χωρίς γρατζουνιά.

Να 'ναι αυτό το πρώτο πέρασμα που περιγράφει ο Bettinger στο Greco 2 (Greywacke - class V) ή να 'ναι το επόμενο, όπου το νερό στριμώχνεται μέσα σε μια σχισμή, μεταξύ του λείου τοιχώματος του φαραγγιού δεξιά και ενός μεγάλου γκρι σπασμένου μονόλιθου; Αν είναι το πρώτο το Greywacke, τότε το δεύτερο είναι το λεγόμενο Dices (Ζάρια) και μάλιστα αυτό θα μπορούσε κάλιστα να είναι πεντάρι με περισσότερο νερό, ακόμα και χωρίς το τρίκλωνο δέντρο που έχει κλείσει το μεγαλύτερο μέρος της εισόδου του και που τόσο μας βόλεψε για να το χαρακτηρίσουμε ως "mandatory portage"

Βέβαια ο Καγιάκερ που δεν καταλαβαίνει από «βολικές» μεταφράσεις, έκανε να ξεκολήσει το δέντρο αλλά μάταια.

«Ααααχ. Πάνε οι παλιές καλές εποχές που κυκλοφορούσα με πριόνι στα ποτάμια»Δεν πειράζει θα το κλέψω απ' τ' αριστερά!»

«Σιγά μη χωρέσεις» του είπαμε όλοι.

«Χωράω, χωράω» είπε και απομακρύνθηκε κάνοντας wave με τα χέρια του, αναπαριστώντας τη διαδρομή που θα – ήθελε να – ακολουθήσει…!

«Παιδιά βγάζω φωτογραφίες, Παναγόπουλε εσύ βίντεο και μη διανοηθείς να το κόψεις – αναλαμβάνει ο Μπουρλέκας την ασφάλεια…»

Όλα έτοιμα, ο Καγιάκερ ξεκινά και προσεγγίζει το πέρασμα τέρμα αριστερά, όπου και... κολλάει. Λίγο τραμπάλα και ξεκολλάει, αλλά πέφτει χωρίς δυνατότητα ελιγμού στο βράχο απέναντι και στριμώχνεται. Καταφέρνει να κρατηθεί, ακολουθεί το ρεύμα και μπαίνει στη σχισμή, πλάτους μικρότερου από μέτρο, ανάμεσα στα βράχια, όπου και σφηνώνει για δεύτερη φορά, αυτή τη φορά σουζαριστός. (Έχει μια τάση αυτό το παιδί να σφηνώνει στα πιο ακατάλληλα σημεία – βλέπε «τα σαγόνια του δράκου» στον Άνω Μόρνο!)

Αφού υπό την πίεση του νερού καταφέρνει να ξεκολλήσει, καταλήγει στο έντυ-παγίδα στη βάση του βράχου, ένα έντυ 2 τετραγωνικά, με κάθετα τοιχώματα απ' τις τρεις πλευρές, ευτυχώς με το κουπί του στην ελεύθερη για ρολ πλευρά. «Χαλάρωσε Καγιάκερ, το σώσαμε!»

Χωρίς πολλά πολλά παίρνουμε οι υπόλοιποι τα σκάφη στον ώμο και καβαλάμε το Greywacke, για να ξαναμπούμε από την κάτω πλευρά. Λόγω του μεγάλου βάρους του αφεντικού, αποφεύγω το φόρτωμα στους ώμους και προτιμώ να το σέρνω όπου μπορώ κι αυτός ο λείος γκρι βράχος ήταν ότι έπρεπε. Να μετονομαστεί παρακαλώ λοιπόν το πέρασμα σε blue-gray wacke, λόγω της σημαντικής προσθήκης πλαστικού μπλε χρώματος, από τη γάστρα του σκάφους μου, που έμεινε εκεί πάνω απ' το σούρσιμο…

 

Το ποτάμι συνεχίζει σε πυκνά δασωμένο πεδίο, με την κλίση του σταθερά υψηλή. Προχωράμε ανά ζευγάρια, κρατώντας μεγάλη απόσταση μεταξύ μας, καθώς η ορατότητα δεν είναι μεγάλη και συχνά πεσμένα δέντρα δημιουργούν παγίδες που πρέπει να παρακάμψουμε. Ο κάθε φορά επικεφαλής προχωρά προσεκτικά, προσπαθώντας πάντα να βλέπει ένα σίγουρο έντυ μπροστά του, ώστε να ελέγξει τη συνέχεια, πριν κάνει νόημα στον επόμενο να τον ακολουθήσει. Μια δυο φορές προλάβαμε να πιάσουμε το τελευταίο έντυ πριν από περάσματα που ήταν υπό τις παρούσες συνθήκες αδιαπέραστα.

Μια καλοφτιαγμένη ξύλινη γέφυρα από κορμούς, διασχίζει το ποτάμι, σημάδι πως κάποιοι κυκλοφορούν εδώ μέσα και πως όλο και κάποιο μονοπάτι θα υπάρχει σε περίπτωση ανάγκης. Ευσεβείς πόθοι;

Πριν τελειώσω τις σκέψεις μου, βλέπω εμπρός μου το τοπίο ν' αλλάζει. Ψηλά βράχια σηκώνονται κάθετα και στις δυο όχθες, το ποτάμι στενεύει και σκοτεινιάζει. Συναγερμός παιδιά! Μπαίνουμε στο φαράγγι...

Οι όχθες μας τελειώσανε. Ευτυχώς που το νερό δεν τρέχει πολύ και όλο και κάποιες γυαλάδες υπάρχουν στο τέλος κάθε σκάλας. Το πλάτος του φαραγγιού εδώ δεν είναι πάνω από 4 μέτρα. Μήπως πλησιάζουμε το περίφημο πέρασμα της Αφροδίτης;

Άσπρος Αγράφων - Μέρος 2ο

Περισσότερα Νέα

Αρχείο Νέων 2005 <<<  2006 <<< 2007 <<< Ιαν/Φεβ 08 - Μαρ/Απρ 08 - Μαι/Ιουν 08 - Ιουλ/Αυγ 08 - Σεπ/Οκτ 08 - Νοε/Δεκ 08